U bent hier

Wie depressie doormaakt ervaart sociale druk om gelukkig te zijn als extra last

31/05/17

Mensen die een depressie doormaken, ervaren de sociale druk om gelukkig te zijn als een extra gewicht op hun schouders. Dat blijkt uit het doctoraatsonderzoek van Egon Dejonckheere. “Als ze het gevoel krijgen dat ze afwijken van de norm, gaan ze zich nog slechter voelen.”

Er ligt in onze westerse maatschappij een enorme nadruk op ‘gelukkig zijn’, zegt Egon Dejonckheere (Onderzoeksgroep Kwantitatieve Psychologie en Individuele Verschillen). “Dagelijks worden we op sociale media geconfronteerd met het schijnbaar perfecte leven van onze vriendenkring, willen producenten ons er met reclameboodschappen van overtuigen dat we ons gelukkig zullen voelen als we hun waren kopen, en worden we om de oren geslagen met zelfhulpboeken die ons moeten leren hoe we gelukkiger kunnen worden.”

Negatieve gevoelens, zoals verdriet of angst, worden vaak als hinderlijk en ongepast bestempeld. “Wie zich wat down voelt, wijkt af van de sociale norm en moet snel geholpen worden met therapie of medicatie. Toch is er niets mis met occasioneel angstig of verdrietig zijn: die emoties hebben ook hun nut. Als je wat angstig bent voor een examen, zal dat je er bijvoorbeeld toe aanzetten om goed te studeren.”

Ondanks de sterk toenemende focus op geluk waren er ook nog nooit eerder zoveel mensen depressief. “Vandaag maakt ongeveer één op zes mensen tijdens zijn of haar leven een depressie door. In 2020 zal het één van de grootste invaliditeitsoorzaken zijn in de welvaartslanden. Voor onderzoekers is het dus uitermate belangrijk om de onderliggende mechanismen van de aandoening bloot te leggen.”

Dagboek

Voor zijn doctoraat onderzocht Egon Dejonckheere of de maatschappelijke druk om niet angstig of verdrietig te zijn een rol speelt: “We vroegen aan 112 mensen met depressieve klachten om een maand lang elke dag een soort dagboek in te vullen. De deelnemers kenden een score toe aan vragen die peilden naar symptomen van depressie, zoals ‘In welke mate ervoer je een verminderde interesse of plezier in je activiteiten?’ Dat deden ze ook voor uitspraken over sociale druk, zoals ‘Vandaag zagen mensen me als een mislukkeling omdat ik me neerslachtig of angstig voelde’. Uit onze resultaten blijkt dat hoe meer iemand dergelijke druk ervaart, hoe depressiever die persoon zich zal voelen. Die toename zagen we ook voor bijna alle symptomen die met depressie gepaard gaan, zoals verlies van interesse, vermoeidheid en verminderde eetlust. Dit is de eerste studie die een dergelijke link blootlegt en de richting van dat verband uitklaart: het ervaren van sociale druk voorspelt een toename in depressieve symptomen, niet omgekeerd.”

Sociale normen spelen dus een rol bij aandoeningen zoals depressie. Het is een factor die meestal onderbelicht blijft: “Onderzoekers kijken meestal naar persoonsspecifieke factoren, genetische kwetsbaarheid bijvoorbeeld. Onze resultaten suggereren dat bredere, grootschalige factoren ook een invloed kunnen hebben op iemands psychologisch welzijn. Wanneer de sociale norm eenzijdig focust op geluk en negatieve gevoelens marginaliseert, ontstaat er een kloof tussen die norm en de gemoedstoestand van wie zich angstig of verdrietig voelt. Zo iemand heeft het gevoel af te wijken van de sociale norm, en zal zich daardoor nog slechter voelen.”

De onderzoekers pleiten dan ook voor een sociaal discours dat plaats biedt voor zowel positieve als negatieve gevoelens: “Dat is niet alleen beter voor mensen met een depressie, maar ook voor wie zich occasioneel verdrietig of angstig voelt.”

Bron: KU Leuven - eigen berichtgeving

ZorgAndersTv (2025 volgers)
ZORGMagazine (3185 volgers)

Schrijf je hier in voor onze e-nieuwsbrief

Schrijf je hier in voor onze e-nieuwsbrief