U bent hier

Voka HC stelt whitepaper voor over zorglogistiek

06/06/16

Onze gezondheidszorg dient een value-based geïntegreerd systeem te worden waarbinnen alle professionals samenwerken. Kwaliteit meten en opvolgen, met focus op een betere levenskwaliteit en op basis van de nieuwste technologieën staat centraal. Optimale zorglogistiek binnen en tussen diverse spelers vormt een krachtige hefboom voor de realisatie van dergelijke value-based integrated healthcare. Dat is de centrale boodschap in ‘Go with the flow’, de recentste whitepaper van Voka Health Community.

Ons land slaat de weg in van ‘integrated healthcare’ via onder meer de oproep ‘chronic care’ of geïntegreerde zorg voor chronische aandoeningen (alle overheden samen), de voorbereidingen voor de Eerstelijnsconferentie in Vlaanderen eind 2016, en de hervorming van de financiering van ziekenhuizen en artsen. Goede voornemens, maar wat Voka Health Community betreft mag dat allemaal wat sneller en straffer: de uitvoering van de projecten mag sneller, er dient van meet af aan voorzien te worden in financieringsvormen die betere outcome en brede samenwerkingen beloont en deze opschaalt (nieuwe verdienmodellen introduceren), er dient intersectoraal en holistisch naar de mens (de klant van de gezondheidszorg) gewerkt te worden én de overheid kan meer ‘triggeren’ om van bestaande structuren en bescherming van de eigen invalshoek los te komen (onder meer door de financiering van de deeltrajecten). We kunnen het ons niet permitteren vast te blijven zitten in pilotitis. Uitkomst per eenheid van kost dient dé centrale driver te zijn voor geïntegreerde zorg én voor alle hervormingen in de gezondheidszorg tout court.

Het geld dat de overheid uittrekt voor diverse projecten is inefficiënt besteed als een concreet gemeenschappelijk doel ontbreekt (de effectieve invoering van value-based health tegen 2019 bijvoorbeeld). Dan zal ook het resultaat niet duidelijk zijn én lopen we verder achterstand op het vlak van integrated health op. En dat zou doodjammer zijn, niet alleen omwille van de verspilling van middelen en het verlies van economische meerwaarde, maar ook maatschappelijk: de toenemende vergrijzing en de toename van chronische en co-morbiditeitsproblematieken vergt een fundamenteel andere aanpak. Zorg op locatie wordt het nieuwe normaal-geïntegreerde positionering en samenwerking ondersteund door stevige logistieke en zorgdata om een gemeenschappelijk doel te bereiken onontbeerlijk voor het voortbestaan.

We zien meer en meer zorgprofessionals die de noodzaak van ruimere samenwerking buiten de eigen afdelingen en muren erkennen, en dat vaak ook al opnemen. Er zijn voorbeelden van zorgorganisaties die zich anders profileren en organiseren; zorgprofessionals die nieuwe diensten en concepten op poten zetten. Maar van werkelijk  geïntegreerde zorgsystemen is nog geen sprake. De losstaande initiatieven dienen via integrated healthcare gekoppeld en opgetild, tot een echte meerwaarde voor de patiënt: de toename van zijn/haar levenskwaliteit als gedeelde drive tussen alle betrokkenen samen, op basis van een continue meting en feedbackloop. Modellen als de Mayo Clinic of uitgewerkte focused factories zijn in ons land nog veraf.

De zoektocht geldt net zo goed voor de vele ondernemingen in healthcare: ze dienen zich te beraden over en te focussen op de meerwaarde van hun producten en diensten voor de moderne gebruikers binnen een integraal zorgmodel. Dat kan een majeure herpositionering van kennis en middelen vergen, en sowieso vergt het ruimere samenwerking doorheen de waarde- en toeleveringsketen. We tonen aan dat value-based zorgintegratie nieuwe spelers en verdienmodellen op het veld brengt, waarbij andere competenties (bv. deze van datamanager) nodig zijn.

Het inzicht en de bereidheid tot integrale zorg groeit weliswaar, maar het mag niet bij lippendienst en individuele pogingen blijven, om uiteindelijk terug te vallen op de eigen structuren en ‘bekende terreinen’. Het is juist: over de hoe-vraag blijven nog vele onduidelijkheden. Hoe stem je interne processen beter op elkaar af en hoe maak je die tot één geheel met andere zorgprofessionals? Hoe structureer je een samenwerkingsmodel optimaal? Wat met de financiering? Waar liggen de verantwoordelijkheden? En, laten we niet vergeten: hoe kom ik toch voldoende en competitief aan bod binnen dergelijk systeem van integrated care?

Het zijn vragen waar ook wij niet het ultieme antwoord op hebben, en waar trouwens geen uniform antwoord op bestaat. Wel geven we in onze whitepaper‘go with the flow’ een pak richtlijnen én (inter)nationale voorbeelden mee voor de realisatie van value-based zorgintegratie in België:

  1. de basis voor samenwerking dient een value-based oriëntatie te zijn: een gemeenschappelijke doelstelling tot het bereiken van concrete betere zorg op populatieniveau. Zij wordt continu gemeten, geëvalueerd en bijgestuurd met behulp van de nieuwste technologie (vb RFID, internet of things, mhealth en drones, bijvoorbeeld in urgente situaties) tot op patiëntniveau. De doelstelling en de outcomes zijn transparant en worden gedeeld. Uitkomst per eenheid van kost dient dé centrale driver te zijn voor het netwerkmodel én voor alle hervormingen in de gezondheidszorg tout court. Uit de gedeelde doelstelling van alle spelers binnen het netwerkmodel volgt de meerwaarde voor elke betrokkene: daarop focussen zal voor elk van de betrokken deelnemers nieuwe inkomsten brengen, want gedeelde kennis en gegevens heeft een zogenaamd  multiplicator effect inzake outcome. Patiëntenorganisaties en ondernemingen dienen betrokken; zij zullen de focus op de gedeelde doelstelling kunnen versterken en omgekeerd.
  2. een uitgebouwde en optimale zorglogistiek is een hefboom voor de realisatie van kwaliteitsvolle zorg én integrated healthcare:  value-based zorgperformantie stoelt op diverse vereisten die te maken hebben met logistiek. Zo is  de opvolging, kennis en deling van data essentieel. Wanneer dat al goed gebeurt voor de secundaire en tertiaire processen in een organisatie, is de stap naar de zorg-processen kleiner én verlaagt het de drempel naar samenwerking met anderen (op basis van gedeelde gegevens). Geïntegreerde toeleveringssystemen vormen een ander element van value-based zorgperformantie, net als de aanpassing van diensten en producten naargelang de noden van de regio of omgeving  (vb via omnichannel-strategie). Binnen het netwerkmodel van de zorg krijgt zorglogistiek ruime aandacht en een duidelijke positionering.
  3. geïntegreerde of netwerkmodellen van de zorg hebben nood aan passende financieringer dient voldoende flexibiliteit en ruimte voor ondernemerschap te zijn voor die professionals en organisaties die aan integrale zorg willen werken en/of zich willen heroriënteren. Financiering dient integrated health te ondersteunen. Vormen die dit realiseren zijn persoonsvolgende financiering (PVF), bundled payment for care improvement (BPCI). De financiële afrekening door periodieke vergelijking van de totale uitgaven van het geïntegreerde zorgstelsel met een standaard (zoals vb Gesundes Kinzigtall, AQC, ACO’s) vormt een sterke succesfactor.    
  4. uiteraard is wel de governance van een samenwerking van belang: van zelfregulerend netwerk tot netwerk administratieve organisatie (NAO). Deze gevoelige discussie over het evenwicht tussen onafhankelijkheid en gedeelde doelstellingen, met vertaling in beheersorganen, structuren en spelregels, is vandaag het grote struikelblok.
  5. er dient gefocust op processen eerder dan structuren: we zien in de huidige discussies eerstelijnszorg en chronische zorg té veel focus op structuren en te weinig op gedeelde processen. Niet het format van de samenwerking vormt geïntegreerde zorg, wel de werkelijke samenhang tussen acties en resultaten. We verwijzen hier naar de huidige discussie en het voorstel van juridisch kader voor netwerken van ziekenhuizen dat ter tafel ligt .
  6. gebruik en investeer in een sterk dataplatform en de nieuwste technologie: het meten, kennen, delen en bijsturen van alle procesdata is uiteraard onbegonnen werk zonder sterke inschakeling van technologie en een ICT-dashboard. Investeren in technologie is dus een zaak van kwaliteit. Alle data binnen het geïntegreerde netwerk moeten gekoppeld en begrepen kunnen worden en daarbij kunnen diverse technologieën uit andere (en de logistieke) sector helpen: RFID, drones, 3D, IoT, maar ook zelfrijdende voertuigen zullen healthcare en healthcare-delivery een ander gezicht geven.       
  7. value-based zorgintegratie vergt een holistische benadering van de mensde klant van de gezondheidszorg. Er dient dan ook niet alleen geïntegreerd op (fysieke) behandeling, maar ook op mentale gezondheid, welzijn en (ja-ook bij chronische problematiek) preventie. Het pleidooi voor community-assisted self-management (CASMA) is ook hier aan de orde. Op heden merken we nog té weinig dat de brug wordt gemaakt tussen welzijn en zorg; het vertrekpunt en de machtsverhouding is nog al te vaak die van één type curatieve zorgorganisatie of –silo. Dat dient opengegooid in een gelijk partnerschap, opnieuw, vanuit die centrale focus op levenskwaliteit en outcome.     

Voka Health Community is het open innovatieplatform voor de witte economie van Voka-Vlaams netwerk van ondernemingen. Zo’n 170 Vlaamse en Brusselse zorgorganisaties, ondernemingen, patiëntengroepen en kenniscentra werken er samen rond innovaties in healthcare en nieuw ondernemerschap.


Het whitepaper ‘go with the flow: value-based zorgintegratie en zorglogistiek’ is het vierde op rij. Eerder verschenen al publicaties over ‘wonen en zorg’, mhealth en preventie (CASMA).

Het whitepaper Go with the flow is publiek beschikbaar via deze link.

Wenst u een gedrukte whitepaper te ontvangen, contacteer dan hanne.everts@voka.be of tel. 02/229 81 61.

ZorgAndersTv (2025 volgers)
ZORGMagazine (3185 volgers)

Schrijf je hier in voor onze e-nieuwsbrief

Schrijf je hier in voor onze e-nieuwsbrief