U bent hier

Vetten voeden uitvalswegen voor kankercellen

27/12/16

​Kanker kan zich doorheen het lichaam verspreiden via verschillende ‘uitvalswegen’. Een belangrijke route zijn de lymfevaten, een specifiek soort aderen. Bij de aanwezigheid van een tumor maakt het lichaam zelfs extra lymfevaten aan. Een team van onderzoekers onder leiding van professor Peter Carmeliet (VIB-KU Leuven: zie foto) heeft het mechanisme achter die lymfevatontwikkeling ontdekt. Die inzichten kunnen op termijn leiden tot nieuwe kankermedicijnen, die de groei van lymfevaten tegengaan. Het onderzoek wordt maandag 26 december gepubliceerd in het befaamde wetenschappelijke tijdschrift Nature.

Chemotherapie en radiotherapie kunnen vandaag al veel kankers genezen. Maar de uitzaaiingen blijven problematisch: uitgezaaide kanker blijft met stip op één de grootste kankergerelateerde doodsoorzaak. Kankercellen hebben uitvalswegen nodig om zich te verspreiden. Lymfevaten zijn veelgebruikte kanalen – soms bestaande vaten, maar door kanker worden er ook veel nieuwe vaten gevormd. Tot nu toe hadden wetenschappers weinig zicht op die ontwikkeling. Er bestaan dan ook nog geen behandelingen om de groei van lymfevaten als gevolg van kanker te verhinderen.

Lymfevatgroei door vet 
In dit onderzoek bouwden de postdoctorale onderzoekers Brian Wong, Xingwu Wang, Annalisa Zecchin en professor Peter Carmeliet verder op hun eerdere studies, die al in vooraanstaande vakbladen als Cell en Nature gepubliceerd werden. Toen ze nagingen welke voedingsstoffen lymfevaten nodig hebben om te groeien, bleek dat vetten een cruciale rol spelen. Eén belangrijke kanttekening: de voedingsstoffen die lymfevaten uit ons lichaam halen, zijn niet noodzakelijk dezelfde stoffen die wij uit ons voedsel opnemen. De mate waarin een patiënt bijvoorbeeld vet consumeert, heeft hier dus geen impact.

Het team wist via toediening van medicijnen de vetopname door lymfevaten te verhinderen, waarna hun groei stopte. En omgekeerd: toen de lymfevaten opnieuw vetten toegediend kregen, hervatte de groei. Die bevindingen tonen aan dat deze studie veel potentieel heeft om later tot nieuwe behandelingen te leiden.

Wat cellen eten is bepalend voor hun verdere ontwikkeling 
De wetenschappers wierpen ook licht op de oorzaak van dit systeem. Zo krijgen lymfevaten de ‘smaak voor vetten’ te pakken bij het prille begin van hun ontwikkeling: meer bepaald op het moment waarop ze zich vanuit klassieke bloedvaten aftakken en omvormen naar lymfevaten. Om die transformatie te realiseren, zijn namelijk vetten nodig. Zij zorgen ervoor dat het DNA van de bloedvaten anders vertaald wordt, waardoor lymfevaten ontstaan.

Dr. Brian Wong (VIB-KU Leuven): “Onze studie toont aan dat lymfevaten al vanaf hun vroege ontwikkeling geprogrammeerd zijn om vetten te gebruiken. Ze hebben die vetten immers nodig om te groeien en te functioneren. Door zelf  in te grijpen in dit vetgebruik, kunnen we de groei van lymfevaten controleren.”

Volgende stappen: uitzaaiing tegengaan en kanker behandelen
Het VIB-team zal binnenkort verschillende proeven uitvoeren met stoffen die het gebruik van vetten door lymfevaten blokkeren, en zo nagaan hoe uitzaaiingen bestreden kunnen worden. Daarnaast zal het team testen of bepaalde voedingssupplementen op basis van vetten problemen met het lymfestelsel kunnen genezen. Na kankeroperaties komen dergelijke complicaties geregeld voor, waarna lymfoedeem optreedt. Daarbij hoopt lymfevocht zich op in de ledematen, met zwellingen als gevolg. Hiervoor bestaat tot op vandaag geen genezing.  

Prof. Peter Carmeliet (VIB-KU Leuven): “Onze volgende stappen concentreren zich dus op de vertaling van deze onderzoeksresultaten naar de reële wereld. Die ontwikkeling was vroeger niet mogelijk, omdat we de lymfevaten nog niet genoeg begrepen. Deze studie toont voor het eerst hun belangrijke afhankelijkheid van vetten aan. Dankzij die inzichten kunnen we op termijn medicijnen ontwikkelen die de buitensporige groei van lymfevaten bij kanker tegengaan, én medicijnen die de complicaties van lymfoedeem bestrijden.”

____________________________________________________________________________________________

Publicatie
Role of fatty acid ß-oxidation in lymphangiogenesis, B. Wong et al., Nature 2016
DOI: 10.1038/nature21028

Bron: VIB - eigen berichtgeving (foto: ©VIB-Ine Dehandschutter)

ZorgAndersTv (2025 volgers)
ZORGMagazine (3185 volgers)

Schrijf je hier in voor onze e-nieuwsbrief

Schrijf je hier in voor onze e-nieuwsbrief