U bent hier

Nieuwe onverwachte schakel ontdekt bij de ontwikkeling van melanomen

04/05/17

Vooruitgang boeken in gepersonaliseerde kankertherapie kan alleen als de eiwitten die betrokken zijn bij het ontstaan van kanker geïdentificeerd en functioneel gevalideerd worden. In ‘The Journal of Clinical Investigation’ berichten onderzoekers van VIB en KU Leuven samen met collega’s van Inserm (Frankrijk) over de belangrijke rol van FES bij het ontstaan en de ontwikkeling van melanomen, een kwaadaardige huidkanker die snel uitzaait en waarop de bestaande kankerbehandelingen weinig impact hebben. Ze tonen aan dat bij een groot deel van de menselijke melanomen het eiwit FES niet wordt aangemaakt. De onderzoekers ontdekten ook een farmacologische manier waarop ze de expressie van FES in menselijke melanomen terug kunnen herstellen. Dat kan de eerste stap zijn op weg naar een nieuwe therapeutische strategie tegen melanomen.

Melanoom is een zeer agressieve huidkanker, maar er is slechts weinig bekend over hoe de kanker zich precies ontwikkelt. Melanomen vertonen vaak genetische mutaties ten gevolge van UV-blootstelling. Dit samen met andere factoren maakt het een zeer moeilijk te onderzoeken aandoening. Prof. Jean-Christophe Marine (VIB-KU Leuven) en anderen ontwikkelden muismodellen met enkele belangrijke kenmerken van de menselijke aandoening, maar waarbij de melanoomlaesies minder complex zijn dan bij mensen. Met behulp van deze ‘vereenvoudigde’ melanoomversies konden de onderzoekers een tiental nieuwe genen identificeren die waarschijnlijk een belangrijke rol spelen bij het ontstaan en/of de ontwikkeling van een melanoom. Om hun bevindingen verder te valideren, onderzochten ze de rol van een van de genen, met name FES, en ontdekten de belangrijke invloed ervan bij de ontwikkeling van melanomen bij muizen en mensen.

Een oncogen dat de tumorgroei van een melanoom onderdrukt 
Voorgaand onderzoek identificeerde het tyrosine kinase FES als een ‘oncogen’ – een gen dat een normale cel kan transformeren in een kankercel. De rol ervan bij melanomen blijkt echter heel anders te zijn.

Prof. Jean-Christophe Marine (VIB-KU Leuven): “Tot onze verrassing hadden we duidelijke bewijzen dat FES de groei en levensvatbaarheid van een melanoom sterk onderdrukt. In meer dan 30% van alle menselijke melanoomlaesies wordt het eiwit FES niet aangemaakt. Daarnaast hebben we ook aangetoond dat het uitschakelen van FES bij muizen de groei van melanoomtumoren versnelt.”

Farmacologische implicaties van FES
Prof. Marine en zijn onderzoeksteam ontdekten ook een farmacologische manier om ervoor te zorgen dat  menselijke melanomen terug FES kunnen aanmaken. De behandeling maakt gebruik van geneesmiddelen die de demethylering van DNA bevorderen. Sommige van die geneesmiddelen worden momenteel al getest in klinische onderzoeken naar melanomen. Het zal interessant zijn om te beoordelen of de doeltreffendheid van die geneesmiddelen op zijn minst gedeeltelijk gelinkt kan worden aan het herstel van de FES-expressie.

Prof. Jean-Christophe Marine: “We zullen die nieuwe potentiële therapeutische strategie zeker verder onderzoeken. Uit ons onderzoek blijkt echter ook dat er voorzichtigheid geboden moet zijn met breedspectrum-tyrosinekinaseremmers, waarmee er momenteel klinische tests lopen. Een aantal van die remmers inactiveren FES en kunnen daarom tot ongewenste effecten leiden.”

Een samenwerking tussen drie partijen
Dit onderzoek is het resultaat van een succesvolle samenwerking tussen de VIB-KU Leuven laboratoria van Prof. Jean-Christophe Marine en Prof. Diether Lambrechts, en het laboratorium van Porf. Paulo De Sepulveda aan het Institut national de la santé et de la recherche médicale (Inserm) in Frankrijk.

Prof. Jean-Christophe Marine: “Michael Olvedy startte het onderzoek in mijn laboratorium. We bundelden onze expertise op het vlak van muiskankermodellen met de knowhow van Diether Lambrechts’ laboratorium op het gebied van high-throughput DNA-sequentiebepaling en bioinformatica-analyses. Op die manier konden nieuwe gemuteerde genen in de melanomen van muizen en mensen ontdekt worden. Ook Paulo De Sepulveda was een belangrijke partner. Hij hielp ons de rol van FES in de melanoombiologie vanuit een biochemisch standpunt te onderzoeken. Zonder de samenwerking tussen al die uiteenlopende expertisepools waren we nooit tot deze waardevolle inzichten gekomen.”

Note: Het labo van Jean-Christophe Marine maakt deel uit van het VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie
____________________________________________________________________________________________

Publicatie
Comparative oncogenomics identifies FES as a tumor suppressor in melanoma, Olvedy et al. Journal of Clinical Investigation, May 2017

Bron: VIB - eigen berichtgeving

ZorgAndersTv (2025 volgers)
ZORGMagazine (3185 volgers)

Schrijf je hier in voor onze e-nieuwsbrief

Schrijf je hier in voor onze e-nieuwsbrief