U bent hier

Jongsten van de klas hebben grotere kans op diagnose ADHD

28/06/17

Meer dan 32.000 kinderen en jongeren kregen vorig jaar methylfenidaat, beter bekend onder de naam Rilatine of Equasym, terugbetaald voor de behandeling van ADHD (attention deficit disorder). Uit een CM-studie blijkt dat er grote verschillen zijn tussen gewesten en provincies. Even opvallend: de jongste kinderen in de klas gebruiken het geneesmiddel veel vaker. En van alle adolescenten die het geneesmiddel gebruiken, doet één op de vijf dat al tien jaar. Methylfenidaat is echter verre van onschadelijk voor de gezondheid. 

Methylfenidaat is een zogenaamde psychostimulans, enigszins gelijkend op amfetamine. Het geneesmiddel wordt al twintig jaar voorgeschreven bij aandachtsstoornissen met of zonder hyperactiviteit en/of impulsiviteit (ADHD). In België betaalt de verplichte ziekteverzekering voor deze indicatie twee specialiteiten terug, meer bepaald Rilatine en Equasym, bij kinderen en jongeren van 6 tot 18 jaar. 

32.260 kinderen en jongeren (cijfers CM, geëxtrapoleerd naar heel België) uit die leeftijdsgroep kregen in 2016 in ons land methylfenidaat voorgeschreven en terugbetaald. Dat is 2 procent van alle 6- tot 18-jarigen. ‘Dit percentage is vergelijkbaar met onze buurlanden’, zegt CM-voorzitter Luc Van Gorp. ‘In werkelijkheid wordt dit geneesmiddel echter veel meer gebruikt. Methylfenidaat wordt in ons land ook vaak zonder terugbetaling verkocht, omdat niet aan de voorwaarden voor terugbetaling voldaan wordt.’ (zie bijlage)

Verontrustend is ook dat sinds 2014 jaarlijks 2 tot 3 procent meer kinderen dit geneesmiddel voorgeschreven krijgen. De CM-studie bevat nog andere opvallende vaststellingen.

1. In Vlaanderen gebruikt 2,35 % van de kinderen methylfenidaat met terugbetaling. In Wallonië is dat maar 0,9 %, in Brussel 0,6 %. 

‘Verhoudingsgewijs nemen Vlaamse jongeren drie tot vier keer meer methylfenidaat dan Waalse en Brusselse jongeren. Voor dat verschil is er geen epidemiologische verklaring’, stelt Luc Van Gorp. ‘Mogelijk heeft het te maken met het feit dat Vlaanderen in de geestelijke gezondheidszorg meer het Angelsaksische model volgt, waarbij sneller geneesmiddelen worden voorgeschreven.’

2. 3.800 kinderen van 7 en 8 jaar namen in 2006 methylfenidaat. Tien jaar later doet 21 % van hen dat nog steeds.

Dit betekent dat heel wat kinderen nagenoeg hun volledige schoolopleiding methylfenidaat nemen.  ‘Nochtans mag dit geneesmiddel slechts zo kort mogelijk gebruikt worden en steeds in combinatie met een andere therapeutische aanpak – psychologisch, opvoedkundig en pedagogisch’, benadrukt Luc Van Gorp. ‘Methylfenidaat is immers verre van onschadelijk voor de gezondheid. Diverse ongewenste neveneffecten kunnen zich manifesteren, zoals slaapstoornissen, verminderde eetlust, hoofdpijn …  Op lange termijn kan dit groeiachterstand, emotionele instabiliteit, apathie of zelfs periodes van psychose en stuipen (vooral bij overdosering) veroorzaken, zonder nog te spreken over het verhoogd risico van cardiovasculaire aandoeningen. Ook gewenning en verslaving zijn mogelijk.’

3. Kinderen die tussen september en december geboren zijn (en dus vaak de jongsten van de klas zijn), hebben 50 procent meer kans om methylfenidaat voorgeschreven te krijgen dan hun klasgenootjes die tussen januari en maart geboren zijn.

In het buitenland stelden onderzoekers gelijkaardige tendensen vast, onder meer in Australië. ‘De grens tussen ADHD en immaturiteit lijkt soms vaag te worden’, analyseert Luc Van Gorp. ‘We zien een tendens naar medicalisering van natuurlijke processen, zoals de psychomotorische ontwikkeling.’

CM waarschuwt voor het risico op een te snelle ADHD-diagnose en overmatig gebruik van methylfenidaat. Luc Van Gorp: ‘De cijfers roepen vragen op over de druk en de verwachtingen die iedereen vanaf de schooltijd opgelegd krijgt. De wedren om te presteren zorgt zelfs bij kinderen al voor veel stress. Dat los je niet op met pilletjes. We hebben vooral nood aan een langetermijn-aanpak, waarbij er meer tolerantie is voor “drukke” kinderen en waarbij er geïndividualiseerde zorgpaden uitgewerkt worden voor jongeren met hyperactiviteit. Door te snel methylfenidaat voor te schrijven, stellen we kinderen onnodig bloot aan heel wat neveneffecten en gezondheidsrisico’s.’

Bron: CM - eigen berichtgeving

ZorgAndersTv (2025 volgers)
ZORGMagazine (3185 volgers)

Schrijf je hier in voor onze e-nieuwsbrief

Schrijf je hier in voor onze e-nieuwsbrief