U bent hier

Internist Netea en chemicus Huck winnen Spinozapremie

12/06/16

Ieder jaar kent de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) de Spinozapremie toe; de hoogste wetenschappelijke onderscheiding in Nederland. Twee van de vier winnaars van dit jaar werken in Nijmegen, aan het Radboudumc en de Radboud Universiteit: prof. dr. Mihai Netea (ize foto bovenaan), hoogleraar Experimentele interne geneeskunde en prof. dr. Wilhelm Huck, hoogleraar Fysisch organische chemie. Dat maakte NWO-voorzitter Jos Engelen op vrijdag 10 juni bekend. Netea en Huck ontvangen op 13 september elk 2,5 miljoen euro, naar eigen inzicht te besteden aan onderzoek.

De NWO-Spinozapremie is een eerbewijs en vooral ook een stimulans voor verder onderzoek. NWO kent de Spinozapremies jaarlijks toe aan onderzoekers die in Nederland werken en die naar internationale maatstaven tot de allerbesten van hun vakgebied behoren.

Afweersysteem trainen

Een eenmaal doorgemaakte infectie beschermt tegen de volgende. Een eigenschap waar we dankbaar gebruik van maken in de ontwikkeling van vaccins. Lang werd gedacht dat dit afweergeheugen een exclusieve eigenschap van de verworven afweer was. Uit onderzoek van Mihai Netea blijkt dat dit niet zo is. Ook het aangeboren systeem heeft een geheugen. Iets dat hij ‘getrainde immuniteit’ noemt. Dit geheugen ontstaat doordat het DNA van de afweercellen nog een tijdje in staat van paraatheid blijft na een infectie. Zo kan het aangeboren afweersysteem sneller reageren op een nieuwe infectie. Dit geheugen is ook te trainen, bijvoorbeeld met het BCG-vaccin tegen tuberculose. Deze ontdekking biedt kansrijke mogelijkheden voor de ontwikkeling van een nieuwe generatie vaccins. Dit is nuttig voor bijvoorbeeld pasgeborenen, bij wie het immuunsysteem nog in ontwikkeling is. Of juist voor ouderen bij wie de verworven afweer uitgeput begint te raken. Ook is het aanzetten van ‘getrainde immunititeit’ wellicht te gebruiken als booster voor andere vaccins. Deze toepassingen wil Mihai Netea de komende jaren gaan onderzoeken.

Lees meer over het onderzoek van Mihai Netea.

Zoektocht naar wat leven is

Hoe kan leven ontstaan uit dode chemie? Dat is de vraag die Wilhelm Huck (zie foto) probeert op te lossen. In zijn zoektochtnaar wat leven is, begint hij bij het begin. Huck beschouwt het leven als een zakje met moleculen. Om dat na te bootsen maakt hij netwerken van biomoleculen. Proteïnen, nucleotiden, lipiden, wat doen ze met elkaar?‘We voegen steeds iets toe. Wat gebeurt er dan met het gedrag van het netwerk? Zo kunnen we zien wat de cruciale stappen zijn om levend te worden.’ Zijn bottom-up benadering is totaal anders dan die van biologen. ‘Als wij een bacterie uit elkaar halen en alle chemische componenten weer bij elkaar vegen, gaat het geheel niet weer leven. Er is geen recept om de bouwstenen zo samen te voegen dat ze leven maken. Maar hoe het wel werkt? Eerlijk gezegd weten we nog niet eens of er een uniek recept is, of dat er meerdere wegen naar leven leiden. We staan aan het begin en realiseren ons nog maar net ten volle de complexiteit van de vraag.’

Spinozapremie
De NWO-Spinozapremie bestaat sinds 1995. Inclusief de nieuwe laureaten telt Nederland nu 81 Spinozalaureaten. Dertien maal ging de prijs naar onderzoekers verbonden aan het Radboudumc/de Radboud Universiteit. 

Bron: RadboudUMC - eigen berichtgeving

ZorgAndersTv (2025 volgers)
ZORGMagazine (3185 volgers)

Schrijf je hier in voor onze e-nieuwsbrief

Schrijf je hier in voor onze e-nieuwsbrief