Zelfdodingen moeten dalen
Minister VANDEURZEN stelt nieuwe gezondheidsdoelstelling voorop
BRUSSEL - Het aantal zelfdodingen in Vlaanderen moet tegen 2020 met een vijfde naar omlaag, in vergelijking met het jaar 2000. Dat is de nieuwe gezondheidsdoelstelling die de Vlaamse minister van Welzijn, Jo Vandeurzen (CD&V), zaterdag voorstelde.
Vandeurzen maakte de nieuwe doelstelling bekend op de gezondheidsconferentie suïcidepreventie, die veel volk naar het Brusselse Conrad-hotel lokte: veldwerkers, psychologen, agenten, huisartsen, jeugdwerkers en zoveel meer mensen uit alle lagen van de samenleving. Allen benieuwd naar de nieuwe strategieën om de hoge suïcidecijfers in Vlaanderen te doen dalen.
In 2009 stierven bijna 800 mannen aan zelfdoding, en ruim 300 vrouwen. Dat zijn er 17,8 per 100.000. Professor Cees van Heeringen (UGent) merkte op dat dit verhoudingsgewijs evenveel is als in de jaren dertig van de vorige eeuw. Ook toen al viel de vergelijking met bijvoorbeeld Nederland flink in ons nadeel uit. Het is dus niet nieuw dat Vlaanderen vrij hoog scoort in de suïcidestatistieken.
Wel nieuw is dat de gemiddelde leeftijd is gedaald. Die bedraagt nu 50 jaar. Van Heeringen: ‘Vroeger leerden wij dat zelfdoding almaar meer voorkwam naargelang de leeftijd steeg. Dat was een lange, opgaande lijn. Nu zitten er veel meer hoogtes en laagtes in, vooral dan bij de mannen. Mannen in de middenleeftijd scoren nu ook hoog.'
Als de suïcidecijfers stijgen of dalen, is dat ook aan de mannen te wijten. ‘Bij vrouwen blijft het aantal altijd min of meer gelijk. Mannen zijn meer gevoelig aan omgevingsfactoren.'
Crisis
En laten die er nu net niet zo goed uitzien: het is al crisis wat de klok slaat. In Griekenland en Ierland, waar de economische crisis hard heeft toegeslagen, zijn de zelfdodingscijfers in 2009 in vergelijking met het vorige jaar met respectievelijk 17 en 13 procent gestegen en in Griekenland in 2010 met nog eens 25 procent. Ook in Vlaanderen is er een stijging waarneembaar, nadat de cijfers tot 2007 duidelijk daalden.
Al bij al doen we het nu nog altijd beter dan in 2000. Bij mannen is het aantal zelfdodingen sinds die tijd met 13,2 procent gedaald, bij vrouwen met 11 procent. Beter dan de 8 procent die door de eerste gezondheidsconferentie suïcidecijfers was voorgesteld.
Nu moeten de cijfers, ondanks de crisis, nog meer naar beneden, zegt Vandeurzen. Hij neemt opnieuw het jaar 2000 als ijkpunt, omdat dit wetenschappelijk het interessantst is. Maar hij zegt dat hij tegen 2020 een totale daling van liefst 20 procent wil zien. ‘De stijging van de jongste jaren moet gestopt worden en de cijfers moeten weer omlaag.'
Het werk dat tot nu toe is gebeurd, wil Vandeurzen bestendigen en versterken. Zo krijgen de Werkgroep Verder, voor nabestaanden, en de Zelfmoordlijn voortaan structurele subsidies. Andere projecten moeten zich uitbreiden over heel Vlaanderen en er zijn ook nieuwe doelgroepen afgebakend (zie hieronder).
Niet alles ligt echter binnen het bereik van de Vlaamse minister van Welzijn. Zo is het niet aan hem om te beslissen dat psychotherapie terugbetaald zou worden. Dat is federale materie voor de ziekteverzekering. De vraag naar terugbetaling werd veelvuldig gesteld. Het gebrek eraan zou een van de redenen zijn waarom Vlamingen geen hulp zoeken voor hun depressie of voor andere psychische problemen. Vandeurzen belooft daarover het debat aan te gaan met de andere beleidsniveaus.
Bedrijven
In Japan hebben alle bedrijven een suïcidepreventieplan. Ook dit kan een welzijnsminister in onze regio niet opleggen of beslissen. Vandeurzen zegt: ‘Het nieuwe Vlaamse actieplan, dat nu concreet moet worden uitgeschreven, zal zeker een uitnodiging bevatten naar de sociale partners en de vakbonden. Er mag geen enkel bedrijf, maar ook geen enkele school, geen enkele instelling, gemeente, bestuur, vereniging of organisatie meer zijn die geen beleid terzake heeft. Het belangt ieder van ons aan.'
In een van de gespreksgroepen werd het voorstel gelanceerd om een schoolvak ‘levenskunst' in te voeren: kinderen en jongeren zouden er leren omgaan met tegenslagen, zouden beter voor zichzelf en anderen leren zorgen en zouden ook hulp leren vragen. Anderen vonden dan weer dat dit beter niet tot een vak beperkt wordt. Psychoanalyticus Paul Verhaeghe stelde dat er limieten zijn aan hulpverlening, waarbij individuen ‘sterker' worden gemaakt. ‘We moeten ook durven kijken naar de jachtige manier waarop we leven.'
bron: www.destandaard.be
datum: 19/12/2011