Pech met pil tegen Down
Alzheimermedicijn verbetert geheugen niet
BRUSSEL - Ook al is een kandidaat-medicijn geflopt, de pogingen om het geheugen van mensen met het downsyndroom te verbeteren gaan voort.
Het was een verdienstelijke hypothese: een me-dicijn tegen geheugenverlies bij alzheimerpatiënten zou mogelijk ook het geheugen van mensen met het syndroom van Down kunnen verbeteren.
Maar in The Lancet maken Britse artsen deze week brandhout van die veronderstelling, na een studie bij 160 veertigplussers met Down. Van hen kreeg de helft een jaar lang het alzheimermedicijn memantine, evenwel zonder daar een beter geheugen van te krijgen. Ook hun leervermogen nam niet toe. Integendeel, zowel bij de pilletjesslikkende als bij de niet-pilletjesslikkende groep gingen geheugen en leervermogen achteruit.
Dat was een afknapper, want bij muizen met een op Down gelijkende ziekte had memantine de werking van het geheugen wél aanzienlijk verbeterd. Het bracht overactieve neurotransmitters (boodschapperstoffen) in de muizenhersenen weer tot rust. Omdat downpatiënten drie kopieën hebben van de genen die op chromosoom 21 liggen, speculeerden onderzoekers dat ook bij hen de neurotransmitters onder overstimulatie zouden lijden. Memantine zou daarop een dempend effect moeten hebben. Maar uit de proef bleek daarvan niets.
Mongolisme (een combinatie van een verstandelijke beperking, typerende gelaatstrekken en vaak ook hartproblemen) is aangeboren. Het wordt veroorzaakt doordat het erfelijke materiaal van chromosoom 21 in drievoud voorkomt in plaats van in tweevoud. Daardoor ontstaat een onevenwicht in de bouw van honderden lichaamseiwitten.
Bij de meeste mensen met Down gaat het geheugen vanaf het veertigste levensjaar achteruit, doordat een deel van die eiwitten in hun hersenen gaat samenklonteren. Een vergelijkbaar proces speelt zich af bij mensen met alzheimer, al heeft het klonteren bij hen een andere oorzaak.
Zeker met de toenemende levensverwachting van downpatiënten vormt dit een probleem omdat hun ouders, die veelal de zorg voor hen dragen, rond die tijd zelf op hulpbehoevende leeftijd komen.
De onderzoekers uit het memantine-onderzoek laten de moed niet zakken. Ze hopen nu dat het middel wél zou kunnen werken als het aan jongvolwassenen met Down wordt gegeven. De hersenen van de veertigjarige proefpersonen waren wellicht al te zeer beschadigd om nog door het medicijn te worden geholpen, redeneren ze. Zeker vier farmabedrijven zoeken naar behandelingen voor downpatiënten.
Bron: De Standaard
Datum: 16/01/2012