Medische tests bij sportclubs ondermaats
Overheid twijfelt om elektrocardiogram te verplichten
Volgens een raming van de Brusselse cardioloog Pedro Brugada sterven jaarlijks honderd sporters in België. Een goede medische test kan veel van die sterfgevallen voorkomen.Wim Kempenaers © Wim Kempenaers
BRUSSEL - Clubs weten nauwelijks dat een elektrocardiogram cruciaal is voor de gezondheid van hun sporters. De Vlaamse overheid aarzelt om die te verplichten. 'Maar zonder ECG heeft een sportmedisch onderzoek geen zin', zegt Leuvens cardioloog Hein Heidbuchel.
Van onze redacteur
Een vage vraag naar aandoeningen in de familie, een stethoscoop en een algemeen lichamelijk onderzoek. Daarmee is bij veel artsen de kous af wanneer een (jonge) sporter langskomt voor een medische check-up (zie kader). Het belang van een degelijk medisch onderzoek kan nochtans nauwelijks worden onderschat. Jaarlijks sterven volgens een raming van de Brusselse cardioloog Pedro Brugada honderd sporters in België. Een goede medische test kan veel van die sterfgevallen voorkomen.
'Te veel artsen gaan licht over die medische tests', zegt professor Hein Heidbuchel van het Universitair Ziekenhuis Leuven. 'Die vragen naar de voorgeschiedenis en een onderzoek van het lichaam zijn goed, maar ontoereikend. Pas wanneer je ook een elektrocardiogram (ECG) afneemt, ben je zeker dat je de meeste risico's kunt opsporen.'
Voor de huisartsen is het bij die harttest geen kwestie van niet willen, maar van niet kunnen. Wanneer ze een preventieve scan afnemen, krijgen ze het Riziv op hun dak. Er is geen budget voor preventief sportmedisch onderzoek. Heidbuchel en Brugada stellen daarom aan Vlaams minister van Sport Philippe Muyters (N-VA) voor om een ECG af te nemen tijdens het medische schoolonderzoek. Het CLB zou de harten van alle 14- en 15-jarigen kunnen controleren.
Psychologisch effect
Wat de CLB-dokter onderzoekt, beslist minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V). Maar zijn administratie noemt het idee onhaalbaar. 'Het is te duur in verhouding tot het resultaat', oordeelt het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid. 'Er bestaan niet genoeg bewijzen dat een grootschalig, systematisch onderzoek naar hartafwijkingen efficiënt zou zijn. Er zijn niet alleen de kosten van de test, je moet er ook de apparatuur voor aankopen en de CLB-artsen opleiden.'
'Het is begrijpelijk dat onze overheid dat kosten-batenargument aanhaalt, maar het klopt niet', zegt Heidbuchel. 'Er bestaan wetenschappelijke standaarden om te bekijken of een bepaald onderzoek een zotte uitgave is of niet. Een sportmedisch onderzoek met ECG valt daar ruim binnen. Eigenlijk is een onderzoek zonder ECG onverantwoord.'
'En zelfs als de kosten redelijk hoog zouden zijn in verhouding tot het effect op de gezondheid, heb je nog altijd een belangrijk psychologisch effect. Vergelijk het met de vangrail langs elke meter autosnelweg. Die zijn ook duur, maar geen mens die het in zijn hoofd haalt om ze niet te zetten.'
Foute informatie
Niettemin: Vlaanderen houdt het voorlopig bij sensibiliseringscampagnes. Een globaal plan voor gezondheid in de sport staat op het programma, maar een verplichte ECG zal daar niet in voorkomen.
Hooguit krijgt de sporter de raad om er één te laten afnemen. In afwachting van meer duidelijkheid moeten ze het doen met de overheidssite gezondsporten.be. Helaas is de informatie daarop niet bepaald up-to-date.
'Een goed sportmedisch onderzoek bestaat uit drie stappen', luidt het in een van de 'twaalf geboden om veilig te sporten'. 'Een algemene medische bevraging, enkele metingen en een lichamelijk onderzoek. In bepaalde gevallen wordt ook een inspanningsproef afgenomen.'
Dat is fout. 'Een inspannings-ECG heeft geen zin bij de medische screening van jonge atleten', zegt professor Heidbuchel. 'Je moet het hart testen bij rust. Pas dan is een medisch onderzoek af en ben je helemaal zeker. Anders is het ook weggegooid geld.'
Nikolas Vanhecke
bron: www.destandaard.be