Dementie wordt onderschat omdat signalen niet herkend worden
Zoveel als zes op tien mensen met Alzheimer of andere vormen van dementie zouden onontdekt blijven. De reden? Twee op drie kent het verschil niet tussen signalen van dementie en veroudering, blijkt uit een bevraging van het Britse ministerie van Gezondheid.
In Groot-Brittannië zijn er ongeveer een kwart miljoen mensen gediagnosticeerd met dementie, terwijl dat er naar schatting 630.000 moeten zijn. Wordt de ziekte overschat of zijn er echt zoveel mensen die 'onder de radar' blijven en wiens vergeetachtigheid nooit gelinkt wordt met dementie?
Snelle diagnose
Simpel is het nooit: wanneer is de grens tussen dementie en gewone vergeetachtigheid overschreden? Zeg je er iets van tegen het slachtoffer of niet? Wat als ze het weigeren onder ogen te zien en een test boycotten?
Nochtans is snelheid wel belangrijk: hoe vroeger een diagnosis gesteld wordt, hoe sneller met een behandeling kan gestart worden en hoe meer de signalen met succes kunnen vertraagd worden.
Plannen terwijl het kan
"Bovendien laat het mensen toe te plannen voor de toekomst terwijl het nog kan", legt Alistar Burns uit. "Dat verbetert de levenskwaliteit, zowel van de dementerenden als van de familieleden." Ook zouden er dan minder mensen opgenomen worden in het ziekenhuis.
"Mensen getuigen vaak dat ze schrik hadden voor de diagnose, maar een diagnose betekent ook toegang tot steun, behandeling en informatie die ze anders niet hadden gehad."
Hoe herken je dementie?
1) Geheugenproblemen
Nieuwe informatie (of het kortetermijngeheugen) wordt het eerst aangetast. Iets dat net is gebeurd, wordt door dementerenden even snel weer vergeten. Dat geldt ook voor antwoorden op een vraag die net is gesteld, waardoor ze vaak vragen blijven herhalen of verhalen steeds opnieuw vertellen, soms in exact dezelfde bewoordingen. Ook verjaardagen, belangrijke gebeurtenissen of beslissingen worden vergeten; er worden spiekbriefjes gemaakt voor dingen die anders onthouden werden.
2) Problemen met taal en spreken
Dementerenden verliezen de voeling met taal, waardoor ze moeten zoeken naar alledaagse woorden en een gesprek niet meer kunnen volgen. Ze verliezen de draad van het verhaal of zelfs de zin die ze aan het zeggen zijn. Praten wordt ook minder vlot.
3) Tijd & plaats
Het gevoel voor tijd en plaats zakt weg. Minuten worden uren, uren worden minuten, er wordt steeds vaker vergeten waarom ze naar een bepaalde plaats gaan of hoe ze daar gekomen zijn. Ze verliezen de weg, lopen verloren en weten hun adres niet meer.
4) Het dagdagelijkse leven
Dagelijkse taken worden moeilijk: koffie zetten, soep maken, de afwas doen. Net als bij praten worden stappen vergeten en overgeslagen en komen ze vast te zitten. Hobby's verwateren, financiën en papierwerk regelen wordt moeilijker. Dingen worden op de verkeerde plaats gelegd (een sjaal in de oven, een soepkom in de kast) en kunnen niet meer teruggevonden worden.
5) Verandering
Dementerenden lijken soms wel andere mensen voor de familieleden: plots humeurwissels (woede, verdriet, angst of depressie), normale bezigheden worden stopgezet, ze blijven weg van sociale activiteiten. Niet zelden omdat er gesprekken gevoerd worden, die ze niet meer kunnen volgen.
6) Slapen
Er moet iets gedaan worden in de tijd die vroeger werd opgevuld met activiteiten: slapen of urenlang tv kijken zijn dan vaan de opties. Volgens sommigen duidt dit op faalangst: ze doen niets, en kunnen dus ook niets verkeerd doen.
7) Vertrouwen en wantrouwen
Het beoordelingsvermogen verdwijnt. Familieleden worden gewantrouwd, vreemden worden vertrouwd, er worden foute (en soms hele dure) kosten gemaakt of boodschappen gedaan die niet nodig waren (terwijl de broodnodige dingen vergeten worden).
8) Hygiëne
Sommige dementiepatiënten verwaarlozen zich, wassen zich of hun kleren niet, kammen het haar niet of willen gewoonweg niet meer in bad.
9) Zicht
Lezen, afstand inschatten, contrasten zien is ook een signaal van dementie bij sommige personen. Het gebeurt ook dat ze zichzelf niet herkennen als ze voor een spiegel staan.
10) Onrust
Een algemeen gevoel van onrust kan ook op dementie duiden. De persoon wil iets zoeken, iets weten, iets opruimen, iets doen. Hij of zij weet met zichzelf geen blijf, misschien wel omdat ze vaag beseffen dat er iets aan de hand is waarop ze de vinger niet kunnen leggen. Onrust en de neiging tot lopen, leidt ook vaak tot slaapproblemen.
Herken je veel van deze signalen, raadpleeg dan zeker een arts. Voor een online test kan je terecht op www.geheugenproblemen.be of klik hier.
datum : 09 november 2011
bron : www.demorgen.be