De eerste nationale dag van de mantelzorg opende het politiek debat naar een officieel statuut voor de mantelzorger.
Politiek debat eindigt met een positieve noot: Aanwezige politieke partijen zullen de problematiek rond het statuut van mantelzorger prioritair op hun agenda plaatsen
Brussel, 27 juni 2011 – Afgelopen donderdag, 23 juni, heeft de eerste nationale Dag van de Mantelzorg, een conferentie en een politiek debat, in het Huis van de Parlementsleden te Brussel plaatsgevonden op initiatief van de vzw’s Aidants Proches en Kenniscentrum Mantelzorg (KeM). Een dag waarop alle betrokken partijen uit de sector, zowel praktijkwerkers als politici, zijn samengekomen om er concreet te werken aan een officieel statuut van personen die instaan voor een zorgafhankelijk persoon (ziek kind, bejaarde, iemand met een handicap…), de mantelzorgers. Mantelzorgers genieten op dit moment geen enkele erkenning, noch door de wet, noch door de maatschappij. Alle aanwezigen zijn het er dan ook over eens dat dit onderwerp hoger op de beleidsagenda moet komen en dat ze zo snel mogelijk moeten komen tot oplossingen voor de huidige onstabiele situatie van de mantelzorger. Verschillende politieke partijen (MR, PS, Ecolo, CDH, CD&V….) hebben dan ook al een wetsvoorstel klaar, werken erop, of leggen momenteel de laatste hand aan het voorstel.
De conferentie werd geopend met de uitwisseling van enkele goede praktijken door de verschillende mantelzorgverenigingen, getuigenissen van personen die instaan voor een zorgafhankelijk persoon en een stand van zaken over de huidige situatie, noden en behoeften van de mantelzorger in België:
- Mantelzorgers willen in de eerste plaats een officiële erkenning van hun statuut
Belgische mantelzorgers (kind, partner, ouder, …) genieten op dit moment geen enkele erkenning. Toch is het noodzakelijk dat mantelzorgers als een volwaardige zorgpartner beschouwd worden. Door mantelzorgers volledig deel van het verzorgingsproces van de patiënt uit te laten maken, kunnen zij hun rol als actieve gesprekspartner en onmisbare schakel optimaal vervullen. Zo vermijden we dat de mantelzorger een extra ‘te ondersteunen’ persoon wordt.
- Bovendien moeten de rechten van mantelzorgers gegarandeerd blijven tijdens een dergelijke moeilijke periode, en zeker hun sociale rechten.
- Mantelzorgers moeten niet als extra patiënten worden beschouwd, maar erkenning krijgen in het uitvoeren van hun zware taak. In die context is het opzetten van ondersteunende diensten voor mantelzorgers van uiterst groot belang, zoals speciaal op de gezinnen afgestemde diensten waarop zij een beroep kunnen doen (respijtzorg, oppas, ...).
Politieke wetsvoorstellen opgesteld op basis van een federale studie1 openen nieuwe perspectieven om de bestaande maatregelen voor mantelzorgers verder uit te bouwen
Het tweede deel van de dag opende met een voorstelling van een federale studie in opdracht van het staatssecretariaat van Personen met een handicap over “de erkenning van mantelzorger”, in het bijzonder het opzetten van ondersteunende maatregelen voor werkende mantelzorgers. Deze federale studie werd toevertrouwd aan het Centre des Droits Fondamentaux en Lien Social des Facultés Universitaires Notre-Dame de la Paix de Namur, onder leiding van Valérie Flohimont en in nauwe samenwerking met Tempera (gemandateerd door de VUB). Op basis van dit onderzoek werden verscheidene wetsvoorstellen opgesteld, nauw afgestemd op de behoeften van de mantelzorgers m.b.t. werkloosheidsuitkeringen, verzekeringen, pensioenrecht, kinderbijslag, tijdskrediet, arbeidsflexibiliteit,… .
Politici zijn het erover eens: Er moet dringend gewerkt worden naar een statuut voor meer erkenning en steunmaatregelen van de mantelzorger
De voorstelling van de studie was de basis voor de politieke reflecties tijdens het debat tussen een aantal vooraanstaande politici gemodereerd door gerespecteerd journalist Paul D’Hoore:
- Eliane Tillieux, Minister van Gezondheid, Sociale Actie en Gelijke kansen, PS
- Jean-Marc Delizée, Staatssecretaris voor Sociale Zaken, PS
- Muriel Gerkens, federaal parlementslid, ECOLO
- Catherine Fonck, federaal parlementslid, CDH
- Valérie De Bue, federaal parlementslid, MR
- Sonja Beck, kamerlid CD&V
Tijdens het debat werden verschillende standpunten uiteengezet over hoe de bestaande maatregelen verder uitgewerkt moeten worden, maar werkte men vooral aan een gemeenschappelijk uitgangspunt, nl. dat het onderwerp bovenaan de beleidsagenda’s moet komen en er zo snel mogelijk naar oplossingen gewerkt moet
worden. Momenteel hebben 3 politieke partijen een wetsvoorstel ingediend, rekening houdend met voorgenoemde studie: PS, ECOLO en CDH. De partijen MR en CD&V werken momenteel aan een voorstel. Alle aanwezige partijen hebben tijdens het debat te kennen gegeven dat ze bereid zijn te werken naar een statuut voor meer erkenning en steunmaatregelen van de mantelzorger.
Aidants Proches, een centraliserend platform en een politieke gesprekspartner
De pluralistische vzw Aidants Proches wil een centraliserend platform zijn voor alle bestaande diensten, de beschikbare informatie en behoeften van de mantelzorgers zelf, gezondheidswerkers en alle andere betrokken partijen. Zo wil men hen op politiek niveau één gemeenschappelijke stem geven. Ondersteuning van mantelzorgers moet geen marketinguitdaging worden, maar iets dat alleen de mantelzorgers zelf en hun professionele partners op lange termijn zullen regelen.
Kenniscentrum Mantelzorg vzw
Het KeM bestaat sinds 1990 en is een onafhankelijke organisatie, erkend door het Woonzorgdecreet. Ze verstrekt allerhande informatie voor mantelzorgers, fungeert als steunpunt waar mantelzorgers terecht kunnen met al hun noden en zorgen en en werkt mee aan de voorbereiding van wetsvoorstellen binnen haar vakgebied. Het KeM vertegenwoordigt de belangen van alle mantelzorgers en ijvert voor een structurele ondersteuning zonder daarbij enig onderscheid te maken in leeftijd, aandoening, zorgsituatie enz.
Wenst u meer informatie of een interview met een van de sprekers? Neem dan contact op met: